• Dolar Alış 8.0550TL
  • Dolar Satış 8.0228TL
  • Euro Alış 9.5238TL
  • Euro Satış 9.4857TL
Reklam
Reklam

SİİRT’TE DOĞUM  GELENEĞİ (1)

Reklam
, 0 Yorum

Siirt’te geçmiş yıllarda doğumlar ve bebeklik çağlarına ilişkin  çok değişik gelenek ve görenekler vardı. Bunların  önemli bir bölümü unutulurken, günümüze kadar gelebilenler ise  bir elin parmaklarının sayısını geçmeyecek derecede  azdır.

Günümüzde artık yok diyebileceğimiz  konuma gelen bu gelenek ve göreneklere baktığımızda öncelikle doğum ile ilgili hazırlıkların gebeliğin kesinleştiği tarihten itibaren başladığını görürüz. Günümüzde ebeveyn bebek odasını hazırlamaya başlarken, o dönemlerde anne adayının  ailesi çeyiz hazırlıklarına başlarlardı. Anne adayının annesi kız kardeşleri hala ve teyzeleri çeyizin hazırlığını sürdürürlerdi. Anne ve bebek için elbiseler hazırlanırdı.

Ayrıca kuru yemiş hazırlanırdı. Kavun çekirdeği, leblebi şekeri, leblebi, badem içi,  fıstık ve benzeri kuru yemişler belirli bir oranda temin edilir ve harmanlanırdı. Bu kuru yemişler  kakbe adı verilen ve yaklaşık 10-15 kilo kapasitede bulunan bir bakır kazana doğum gerçekleşmeden önce doldurulurdu. Maddi durumu iyi olan aileler daha büyük kazanlarda ve ağırlıklı olarak daha pahalı olan fıstık badem içi ağırlıklı kuruyemiş hazırlarken, durumu iyi olmayan aileler ise daha küçük kazanlarda pahada daha ucuz olan çekirdek ve leblebi gibi kuruyemişleri tercih ederlerdi.

Burada aşermeye de biraz değinmek gerekiyor.Geçmiş yıllarda ilimizde kadınların toplum içerisinde hak ettikleri konumu bulamadıklarını hepimiz biliyoruz. Ancak hamile olan kadınların özellikle aşerme noktasına ayrı bir hakları olduğunu görüyoruz. Hamile olan bayanın aşerdiği gıdalar neyse onların temin edilmesine çalışılırdı. Hatta bu gıdaların temin edilmemesi halinde doğacak bebeklerin vücutlarında benler çıkacağına inanılırdı. Yine burada bir noktaya  daha değinmek gerekiyor. O yıllarda bayanların bir çoğu banyoda  sabun yerine temizlik amacıyla kullanılan ve “ıtrap urrus” yani baş toprağı olarak adlandırılan bir çeşit toprağa aşerdiklerini de belirtelim.Bu toprak temiz bir şekilde temin edilerek aşeren kadına verilirdi.

Doğumlar evde mahallenin ebesi tarafından yapılırdı. Ebeler 40-45 yıl öncesine kadar halk hekimi olarak adlandıracağımız bayanlardı. Bunlar usta çırak geleneği ile yetişir ve aynı zamanda hasta bayanları muayene ederek  özellikle kadınlarla ilgili basit  bir çok hastalığa müdahale eder ve şifalı otlardan hazırladıkları ilaçları hastalarına verirlerdi. Bebeğin doğum yaklaşıp ve sancılar sıklaştığında mahallenin ebesine haber verilirdi. “Arapça “cidde” olarak adlandırılan bu ebe gelir anne adayını muayene eder doğum yakınsa annenin başında bekleyerek doğumu gerçekleştirirdi. Eğer doğum için henüz erken olduğu kanaatine varırsa yapılması gereken şeyler konusunda anne adayı ve doğumla ilgilenen bayana bilgi verir ve ayrılırdı.

Geçmiş yıllarda bütün doğumlar bu cıddeler tarafından gerçekleştirilirdi.1960 lı yılların ortasından itibaren yaygınlaşmaya başlayan eğitim görmüş ebeler  uzun süre tercih edilmedi. Bu ebeler ancak 1970 li yılların ortalarından itibaren artık yeni Ciddelerin yetişmemeye başlaması ile birlikte doğumlara çağrılmaya başlandılar. Bu yıllardan 2000 li yılların başlarına kadar doğumlar yine evlerde ve eğitim görmüş devlet memuru bu ebeler tarafından gerçekleştirilmeye başlandı. O yıllarda hastanede doğum olayı çok nadirdi ve ancak tıbbı zorunluluk olan hallerde gerçekleştirilirdi. 2000 li yılların başından itibaren yataklı sağlık kurumlarının sayı ve kalite açısından belirli bir düzeye gelmesi ile birlikte evlerde doğum yapılmaz oldu. Artık bütün doğumlar resmi ya da özel hastanelerde  ve kadın doğum doktorları tarafından veya onların gözetiminde gerçekleştirilmektedir.Hatta il merkezinin yanı sıra kırsal kesimde de artık hastane doğumları tercih edilmeye başlandı.

Bu konu ele almaya devam edeceğiz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

SOSYAL MEDYADA TAKİP EDİN